Η απαγωγή Μαδούρο και η δολοφονία Χαμενεΐ φαίνεται να «στοιχειώνουν» τους ένοικους του Κρεμλίνου μήπως έχει παρόμοια μοίρα και ο Πούτιν, μεταδίδει το Politico.
Την τελευταία φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ βομβάρδισαν το Ιράν, ένας δημοσιογράφος ρώτησε τον Πούτιν πώς θα αντιδρούσε αν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν σκοτωνόταν στην επίθεση.
«Δεν θέλω καν να το συζητήσω», απάντησε τότε ο Ρώσος πρόεδρος.
Λιγότερο από εννέα μήνες αργότερα, αφού ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε σε στοχευμένο πλήγμα υπό την ηγεσία του Ισραήλ και με αμερικανική υποστήριξη το Σάββατο, ο Πούτιν δεν είχε πολλά περιθώρια για να αποφύγει μια αντίδραση.
Η δολοφονία φαίνεται πως ενεργοποίησε δύο από τα βαθύτερα ένστικτα του Πούτιν: τη βαθιά ριζωμένη καχυποψία για τη δική του πολιτική επιβίωση και τη στρατηγική επιβίωσης που ορίζεται από τη νίκη επί της Ουκρανίας — όποιο κι αν είναι το κόστος.
Και τα δύο αποτυπώθηκαν σε σύντομη ανακοίνωση που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Κρεμλίνου, όπου ο Πούτιν καταδίκασε τη δολοφονία του Χαμενεΐ ως «έγκλημα … που διαπράχθηκε με κυνική παραβίαση όλων των κανόνων της ανθρώπινης ηθικής και του διεθνούς δικαίου».
Ήταν ισχυρότερη η αντίδραση από εκείνη που είχε εκφράσει νωρίτερα φέτος μετά τη σύλληψη ενός ακόμη μέχρι πρότινος συμμάχου της Ρωσίας, του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο.
Ωστόσο, αξιοσημείωτο είναι ότι ο Πούτιν δεν κατονόμασε τις χώρες που βρίσκονταν πίσω από τη δολοφονία.
Την τελευταία φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ βομβάρδισαν το Ιράν, ένας δημοσιογράφος ρώτησε τον Πούτιν πώς θα αντιδρούσε αν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν σκοτωνόταν στην επίθεση.
«Δεν θέλω καν να το συζητήσω», απάντησε τότε ο Ρώσος πρόεδρος.
Λιγότερο από εννέα μήνες αργότερα, αφού ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε σε στοχευμένο πλήγμα υπό την ηγεσία του Ισραήλ και με αμερικανική υποστήριξη το Σάββατο, ο Πούτιν δεν είχε πολλά περιθώρια για να αποφύγει μια αντίδραση.
Η δολοφονία φαίνεται πως ενεργοποίησε δύο από τα βαθύτερα ένστικτα του Πούτιν: τη βαθιά ριζωμένη καχυποψία για τη δική του πολιτική επιβίωση και τη στρατηγική επιβίωσης που ορίζεται από τη νίκη επί της Ουκρανίας — όποιο κι αν είναι το κόστος.
Και τα δύο αποτυπώθηκαν σε σύντομη ανακοίνωση που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Κρεμλίνου, όπου ο Πούτιν καταδίκασε τη δολοφονία του Χαμενεΐ ως «έγκλημα … που διαπράχθηκε με κυνική παραβίαση όλων των κανόνων της ανθρώπινης ηθικής και του διεθνούς δικαίου».
Ήταν ισχυρότερη η αντίδραση από εκείνη που είχε εκφράσει νωρίτερα φέτος μετά τη σύλληψη ενός ακόμη μέχρι πρότινος συμμάχου της Ρωσίας, του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο.
Ωστόσο, αξιοσημείωτο είναι ότι ο Πούτιν δεν κατονόμασε τις χώρες που βρίσκονταν πίσω από τη δολοφονία.
Νοοτροπία «καταφυγίου»
Στους ρωσικούς κύκλους, ο θάνατος του Χαμενεΐ προκάλεσε συγκρίσεις με την πτώση ενός άλλου αυταρχικού ηγέτη.
Τα πλάνα, τραβηγμένα με κινητό τηλέφωνο, που έδειχναν τον Μουαμάρ Καντάφι να ξυλοκοπείται μέχρι θανάτου μετά την επέμβαση του NATO το 2011, άφησαν τον Πούτιν «έξαλλο», σύμφωνα με τον καλά διασυνδεδεμένο Ρώσο δημοσιογράφο Μιχαήλ Ζίγκαρ.
«Έδειξαν σε όλο τον κόσμο πώς τον σκότωσαν, καλυμμένο με αίματα», είχε δηλώσει τότε ο Πούτιν, εμφανώς οργισμένος, σε τηλεοπτική συνέντευξη Τύπου. «Αυτό είναι δημοκρατία;»
Τον Μάιο του 2012, λίγο μετά την ανατροπή του Καντάφι, ο Πούτιν επέστρεψε στην προεδρία έπειτα από τη θητεία του ως πρωθυπουργού. Ανέλαβε καθήκοντα με εμφανή αποστολή να απομακρυνθεί από τη Δύση και να εξαλείψει την εσωτερική αντιπολίτευση, την οποία κατηγορούσε ότι επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος σε συνεργασία με τους εχθρούς της Ρωσίας.
Με το πέρασμα των χρόνων, ο Πούτιν βυθίστηκε σε ολοένα μεγαλύτερη απομόνωση.
Κατά την πανδημία, ξένοι αξιωματούχοι αλλά και Ρώσοι κρατικοί λειτουργοί υποχρεώνονταν να διατηρούν απόσταση αρκετών μέτρων από τον Ρώσο πρόεδρο. Οι επαφές με το κοινό ήταν — και παραμένουν — αυστηρά σκηνοθετημένες.
Ο εκλιπών ηγέτης της ρωσικής αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι τον αποκαλούσε χαρακτηριστικά «παππού σε καταφύγιο». Και αυτό διότι ισχυριζόταν πως ο Πούτιν είχε ένα πολυτελές παλάτι που περιλάμβανε δίκτυο σηράγγων σκαμμένων 50 μέτρα κάτω από τη γη.
Στους ρωσικούς κύκλους, ο θάνατος του Χαμενεΐ προκάλεσε συγκρίσεις με την πτώση ενός άλλου αυταρχικού ηγέτη.
Τα πλάνα, τραβηγμένα με κινητό τηλέφωνο, που έδειχναν τον Μουαμάρ Καντάφι να ξυλοκοπείται μέχρι θανάτου μετά την επέμβαση του NATO το 2011, άφησαν τον Πούτιν «έξαλλο», σύμφωνα με τον καλά διασυνδεδεμένο Ρώσο δημοσιογράφο Μιχαήλ Ζίγκαρ.
«Έδειξαν σε όλο τον κόσμο πώς τον σκότωσαν, καλυμμένο με αίματα», είχε δηλώσει τότε ο Πούτιν, εμφανώς οργισμένος, σε τηλεοπτική συνέντευξη Τύπου. «Αυτό είναι δημοκρατία;»
Τον Μάιο του 2012, λίγο μετά την ανατροπή του Καντάφι, ο Πούτιν επέστρεψε στην προεδρία έπειτα από τη θητεία του ως πρωθυπουργού. Ανέλαβε καθήκοντα με εμφανή αποστολή να απομακρυνθεί από τη Δύση και να εξαλείψει την εσωτερική αντιπολίτευση, την οποία κατηγορούσε ότι επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος σε συνεργασία με τους εχθρούς της Ρωσίας.
Με το πέρασμα των χρόνων, ο Πούτιν βυθίστηκε σε ολοένα μεγαλύτερη απομόνωση.
Κατά την πανδημία, ξένοι αξιωματούχοι αλλά και Ρώσοι κρατικοί λειτουργοί υποχρεώνονταν να διατηρούν απόσταση αρκετών μέτρων από τον Ρώσο πρόεδρο. Οι επαφές με το κοινό ήταν — και παραμένουν — αυστηρά σκηνοθετημένες.
Ο εκλιπών ηγέτης της ρωσικής αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι τον αποκαλούσε χαρακτηριστικά «παππού σε καταφύγιο». Και αυτό διότι ισχυριζόταν πως ο Πούτιν είχε ένα πολυτελές παλάτι που περιλάμβανε δίκτυο σηράγγων σκαμμένων 50 μέτρα κάτω από τη γη.
«Θα μας σκοτώσουν»
Οι πρόσφατες εξελίξεις ενίσχυσαν περαιτέρω την καχυποψία του Πούτιν.
Η ανατροπή δύο συμμάχων της Ρωσίας — του Μαδούρο και του Χαμενεΐ — σε σύντομο χρονικό διάστημα οδήγησε ορισμένους φιλοκρεμλινικούς σχολιαστές να παραβιάσουν έναν άτυπο κανόνα από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο: να αποφεύγουν την ανοιχτή κριτική προς τις ΗΠΑ ή τον πρόεδρό τους.
Πρωτοστατώντας, ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ έγραψε ότι η αμερικανική επίθεση στο Ιράν αποκάλυψε τα «αληθινά χρώματα» του Τραμπ.
Ο τηλεοπτικός παρουσιαστής και προπαγανδιστής Βλαντίμιρ Σολοβιόφ κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι συμπεριφέρονται «σαν αρπακτικό», χρησιμοποιώντας τη διπλωματία για να παρασύρουν «το θήραμά τους ώστε να χαλαρώσει την άμυνά του πριν βυθίσουν τα δόντια τους στον λαιμό του».
Ο ιδεολόγος του υπερεθνικισμού Αλεξάντρ Ντούγκιν προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον ίσως σχεδιάζει να κάνει το ίδιο και στη Ρωσία.
Οι πρόσφατες εξελίξεις ενίσχυσαν περαιτέρω την καχυποψία του Πούτιν.
Η ανατροπή δύο συμμάχων της Ρωσίας — του Μαδούρο και του Χαμενεΐ — σε σύντομο χρονικό διάστημα οδήγησε ορισμένους φιλοκρεμλινικούς σχολιαστές να παραβιάσουν έναν άτυπο κανόνα από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο: να αποφεύγουν την ανοιχτή κριτική προς τις ΗΠΑ ή τον πρόεδρό τους.
Πρωτοστατώντας, ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ έγραψε ότι η αμερικανική επίθεση στο Ιράν αποκάλυψε τα «αληθινά χρώματα» του Τραμπ.
Ο τηλεοπτικός παρουσιαστής και προπαγανδιστής Βλαντίμιρ Σολοβιόφ κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι συμπεριφέρονται «σαν αρπακτικό», χρησιμοποιώντας τη διπλωματία για να παρασύρουν «το θήραμά τους ώστε να χαλαρώσει την άμυνά του πριν βυθίσουν τα δόντια τους στον λαιμό του».
Ο ιδεολόγος του υπερεθνικισμού Αλεξάντρ Ντούγκιν προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον ίσως σχεδιάζει να κάνει το ίδιο και στη Ρωσία.
Το βλέμμα στο έπαθλο
Το Κρεμλίνο, αντίθετα, υιοθέτησε πιο διπλωματικό τόνο.
Μία ημέρα μετά την καταδίκη της δολοφονίας Χαμενεΐ από τον Πούτιν, ο εκπρόσωπός του Ντμίτρι Πεσκόφ εξέφρασε «βαθιά απογοήτευση» για την αποτυχία των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν, αλλά και «βαθιά εκτίμηση» για τις αμερικανικές προσπάθειες διαμεσολάβησης για ειρήνη στην Ουκρανία.
Το μήνυμα ήταν σαφές: ο Πούτιν δεν πρόκειται να αφήσει τα συναισθήματά του για το Ιράν να παρεμποδίσουν τους στόχους του στην Ουκρανία.
«Το ισχυρότερο όπλο του σε αυτή τη σύγκρουση ήταν η προθυμία και η ικανότητα της κυβέρνησης Τραμπ να ασκήσει πίεση στους Ουκρανούς και στους Ευρωπαίους», δήλωσε ο Σαμ Γκριν, καθηγητής ρωσικής πολιτικής στο King’s College London.
Όποια κι αν είναι τα προσωπικά συναισθήματα του Ρώσου προέδρου, οι πράξεις του δείχνουν πραγματισμό. Ο Πούτιν «δεν πρόκειται να διακινδυνεύσει την προσωπική του ασφάλεια, την ασφάλεια του καθεστώτος του ή το όραμά του για τη ρωσική εθνική ασφάλεια για να εκτεθεί βοηθώντας τους Ιρανούς, τους Βορειοκορεάτες, τους Κινέζους ή οποιονδήποτε άλλο», είπε ο Γκριν.
Για τη Μόσχα, η κρίση στο Ιράν έχει και ορισμένα οφέλη: πιθανή άνοδος των τιμών του πετρελαίου, διαφωνίες μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ για τη διαχείριση των συνεπειών και μια Ουάσινγκτον αποσπασμένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Επιπλέον, ο Πούτιν διαθέτει έναν αποτρεπτικό παράγοντα που ούτε ο Καντάφι ούτε ο Χαμενεΐ είχαν: το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο.
Ωστόσο, τα πυρηνικά όπλα δεν προσφέρουν προστασία απέναντι σε εσωτερικές απειλές. Αν η πτώση ισχυρών συμμάχων οξύνει τους φόβους του Πούτιν, αυτοί πιθανότατα θα εστιάζονται λιγότερο σε πυραύλους του ΝΑΤΟ και περισσότερο σε ίντριγκες εντός του ίδιου του καθεστώτος.
Ο Ρώσος πρόεδρος γνωρίζει καλά ότι οι ηγέτες που συγκεντρώνουν τόση εξουσία και για τόσο μεγάλο διάστημα τείνουν να εγκαταλείπουν την εξουσία με έναν από δύο τρόπους:
«Είτε υπό σύλληψη είτε μέσα σε φέρετρο».
Το Κρεμλίνο, αντίθετα, υιοθέτησε πιο διπλωματικό τόνο.
Μία ημέρα μετά την καταδίκη της δολοφονίας Χαμενεΐ από τον Πούτιν, ο εκπρόσωπός του Ντμίτρι Πεσκόφ εξέφρασε «βαθιά απογοήτευση» για την αποτυχία των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν, αλλά και «βαθιά εκτίμηση» για τις αμερικανικές προσπάθειες διαμεσολάβησης για ειρήνη στην Ουκρανία.
Το μήνυμα ήταν σαφές: ο Πούτιν δεν πρόκειται να αφήσει τα συναισθήματά του για το Ιράν να παρεμποδίσουν τους στόχους του στην Ουκρανία.
«Το ισχυρότερο όπλο του σε αυτή τη σύγκρουση ήταν η προθυμία και η ικανότητα της κυβέρνησης Τραμπ να ασκήσει πίεση στους Ουκρανούς και στους Ευρωπαίους», δήλωσε ο Σαμ Γκριν, καθηγητής ρωσικής πολιτικής στο King’s College London.
Όποια κι αν είναι τα προσωπικά συναισθήματα του Ρώσου προέδρου, οι πράξεις του δείχνουν πραγματισμό. Ο Πούτιν «δεν πρόκειται να διακινδυνεύσει την προσωπική του ασφάλεια, την ασφάλεια του καθεστώτος του ή το όραμά του για τη ρωσική εθνική ασφάλεια για να εκτεθεί βοηθώντας τους Ιρανούς, τους Βορειοκορεάτες, τους Κινέζους ή οποιονδήποτε άλλο», είπε ο Γκριν.
Για τη Μόσχα, η κρίση στο Ιράν έχει και ορισμένα οφέλη: πιθανή άνοδος των τιμών του πετρελαίου, διαφωνίες μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ για τη διαχείριση των συνεπειών και μια Ουάσινγκτον αποσπασμένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Επιπλέον, ο Πούτιν διαθέτει έναν αποτρεπτικό παράγοντα που ούτε ο Καντάφι ούτε ο Χαμενεΐ είχαν: το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο.
Ωστόσο, τα πυρηνικά όπλα δεν προσφέρουν προστασία απέναντι σε εσωτερικές απειλές. Αν η πτώση ισχυρών συμμάχων οξύνει τους φόβους του Πούτιν, αυτοί πιθανότατα θα εστιάζονται λιγότερο σε πυραύλους του ΝΑΤΟ και περισσότερο σε ίντριγκες εντός του ίδιου του καθεστώτος.
Ο Ρώσος πρόεδρος γνωρίζει καλά ότι οι ηγέτες που συγκεντρώνουν τόση εξουσία και για τόσο μεγάλο διάστημα τείνουν να εγκαταλείπουν την εξουσία με έναν από δύο τρόπους:
«Είτε υπό σύλληψη είτε μέσα σε φέρετρο».
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Οι απόψεις των διαχειριστών μπορεί να μην συμπίπτουν με τα άρθρα.
Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του χωρίς να τις υιοθετούμε.
Κακόβουλα σχόλια αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
Η ευθύνη των σχολίων βαρύνει νομικά τους σχολιαστές και η ταυτότητα τους είναι γνωστή μόνο στην Google.
Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
Ενδιαφέροντα σχόλια σε όλα τα μέσα μας μπορεί να γίνουν αναρτήσεις.
Περισσότερα στους όρους χρήσης.