Ιμπεριαλιστική επέμβαση στο Ιράν: Οι πραγματικές αιτίες πίσω από τα κάλπικα προσχήματα

Η νέα ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ - Ισραήλ στο Ιράν αποδεικνύει περίτρανα αυτό που από την πρώτη στιγμή του ξεσπάσματός της τα «φερέφωνα» και οι «ντουντούκες» του πολέμου επιμελώς προσπαθούν να κρύψουν και να αποπροσανατολίσουν: Οτι οι ιμπεριαλιστές μοιράζουν τον κόσμο με τον διαβήτη των κερδών τους, με τους λαούς να είναι πάντα τα θύματα των επικίνδυνων ορέξεών τους.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στη θέση του Ιράν στον χάρτη του διεθνούς ανταγωνισμού για να καταλάβει τα πραγματικά αίτια της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης, τα οποία όσο και να προσπαθούν οι μακελάρηδες, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί τους και βέβαια η ελληνική κυβέρνηση και τα λοιπά κόμματα του ευρωατλαντισμού να κρύψουν πίσω από το πρόσχημα της «απελευθέρωσης του ιρανικού λαού», της «ειρήνης» και των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων», δεν κρύβονται ...με τίποτα, αφού η επέμβαση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο του σφοδρού ανταγωνισμού του ευρωατλαντικού μπλοκ με το υπό διαμόρφωση ευρασιατικό για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, για τους δρόμους μεταφοράς, τις πηγές Ενέργειας και τις σφαίρες επιρροής.
Τεράστιος φυσικός πλούτος και σημαντική γεωστρατηγική θέση


Ο λεγόμενος Ινδικός Διάδρομος (IMEC) που ανταγωνίζεται τους εμπορικούς δρόμους Ιράν και Κίνας



Το Ιράν είναι η 17η μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο, και μια σημαντική καπιταλιστική οικονομία (ανεξάρτητα από τον ρόλο των θρησκευτικών ηγετών) με 1.648.195 τ.χλμ. και πληθυσμό 85.329.000 κατοίκων σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2024.

Βρίσκεται σε ένα στρατηγικό σταυροδρόμι, αποτελώντας σημαντικό σημείο διέλευσης για τη Μέση Ανατολή, τον Περσικό Κόλπο, την Κεντρική Ασία, τον Καύκασο και την ινδική υποήπειρο, καθώς και για τρεις θάλασσες, την Κασπία, την Περσική και τη Θάλασσα του Ομάν.

Χάρη ακριβώς σε αυτήν του τη θέση, το Ιράν μπορεί και ελέγχει τη βόρεια πλευρά του Στενού του Ορμούζ που αποτελεί την κύρια πύλη για τον Περσικό Κόλπο, είναι ένα από τα πιο σημαντικά σημεία για τη μεταφορά πετρελαίου σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από εκεί, ενώ και το 75% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου βρίσκονται σε αυτή την περιοχή. Πρόκειται για μια θαλάσσια λωρίδα μήκους από βορρά προς νότο 167 χλμ. και πλάτους από 97 χλμ. έως 33 χλμ. το πιο στενό στην είσοδο του Περσικού Κόλπου. Το Ιράν σύμφωνα με εκτιμήσεις έχει τα τέταρτα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου και τα δεύτερα φυσικού αερίου στον κόσμο, μετά τη Ρωσία.

Εκτός των υδρογονανθράκων διαθέτει και ορυκτό πλούτο όπως γραφίτη (που χρησιμοποιείται στις μπαταρίες ηλεκτροκίνησης), σπάνιες γαίες όπως κοιτάσματα λιθίου κ.ά.

Το Ιράν επίσης είναι μέρος τεράστιων εμπορικών και ενεργειακών σχεδίων στην Κεντρική Ασία, που συνδέονται με τους σχεδιασμούς της Κίνας και τους λεγόμενους «δρόμους του μεταξιού».

Στους σχεδιασμούς του ιρανικού κεφαλαίου που ανάγονται στις αρχές του 2000 είναι και ο Διεθνής Διάδρομος Μεταφορών Βορρά - Νότου (INSTC) με θαλάσσιες, σιδηροδρομικές και οδικές διαδρομές που περιλαμβάνουν χώρες όπως η Ρωσία, η Ινδία, το Αζερμπαϊτζάν, η Κίνα και η σύνδεση με την Ευρώπη.

Το Ιράν αποτελεί μέχρι σήμερα τον βασικό δίαυλο της Ινδίας προς την Κεντρική Ασία. Η τελευταία έχει επενδύσει δισεκατομμύρια στο λιμάνι Chabahar του Ιράν - ανταγωνιστή του λιμανιού Gwadar στο Πακιστάν, ωστόσο «παίζει» και σε άλλο «ταμπλό», αυτό του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας - Μέσης Ανατολής - Ευρώπης (IMEC), που είναι απόλυτα ανταγωνιστικός με τον κινεζικό «Δρόμο του Μεταξιού».

Στον IMEC που ανακοινώθηκε το 2023 και στηρίζεται από τις ΗΠΑ, συμμετέχουν εκτός από την Ινδία και η Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, EE με πύλη εισόδου την Ελλάδα.

Σε αυτό το «κουβάρι» των ανταγωνισμών και «λυκοσυμμαχιών» εμπλέκεται και η Τουρκία, η αστική τάξη της οποίας θέλει να πάρει γερό μερίδιο στη μεταφορά εμπορευμάτων από την Ασία προς την ΕΕ με τον Trans-Caspian Corridor, ο οποίος διέρχεται από το Αζερμπαϊτζάν, την Κασπία Θάλασσα, το Καζακστάν και την Κίνα. Ο Διάδρομος σχεδιάζεται να επεκταθεί και στο Ιράκ.

Το Ιράν επίσης προωθεί τη «Μουσουλμανική Ενωση Διαλόγου Δυτικής Ασίας», ένα αντι-σχέδιο στις «Συμφωνίες του Αβραάμ», που προωθούν Ισραήλ και ΗΠΑ.

Υπενθυμίζεται, ότι μόλις το καλοκαίρι που μας πέρασε, μετά την τότε επίθεση στο Ιράν ο σφαγέας Νετανιάχου δήλωνε πως «η νίκη επί του Ιράν ανοίγει μια ευκαιρία για μια δραματική επέκταση των ειρηνευτικών συμφωνιών», εννοώντας τις Συμφωνίες του Αβραάμ που προωθούν τα ευρωατλαντικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή.
Σημαντικές στρατηγικές συμμαχίες με Κίνα και Ρωσία

Το Ιράν παίζει εξάλλου σημαντικό ρόλο στο υπό διαμόρφωση ευρασατικό στρατόπεδο όπου ηγούνται η Κίνα και η Ρωσία και το Ιράν έχει σημαντική θέση, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράν είναι πλήρες μέλος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) από το 2023 και στους BRICS από το 2024.

Το 2021 υπογράφτηκε η 25χρονη στρατηγική συμμαχία Ιράν - Κίνας, που περιλαμβάνει κινεζικές επενδύσεις ύψους 400 δισ. δολαρίων σε τομείς όπως οι τράπεζες, οι τηλεπικοινωνίες, τα λιμάνια, οι σιδηρόδρομοι, η υγειονομική περίθαλψη και η πληροφορική. Ταυτόχρονα προβλέπει και εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας με κοινή εκπαίδευση και ασκήσεις, κοινή έρευνα και ανάπτυξη όπλων (μάλιστα αυτό το διάστημα είχε ανακοινωθεί ότι θα γινόταν αγορά του κινέζικου πυραυλικού συστήματος CM-302, που προορίζεται για το χτύπημα πλοίων), ανταλλαγή πληροφοριών και κυβερνοασφάλειας. Αυτή η συμφωνία προσφέρει και προνομιακές τιμές στην Κίνα για την εισαγωγή ιρανικού πετρελαίου.

Το 2023 η Κίνα ήταν ο πρώτος εμπορικός εταίρος του Ιράν (το 30% του συνολικού εμπορίου του) και το 2025 αγόρασε το 15% του πετρελαίου της από το Ιράν, το 90% του οποίου μεταφέρθηκε από τον θαλάσσιο δρόμο και είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ιρανικού φυσικού αερίου.

Επίσης σημαντική είναι η «Συνθήκη για τη Συνολική Στρατηγική Εταιρική Σχέση» του Ιράν με τη Ρωσία με 20ετή διάρκεια, που υπογράφτηκε στις 17 Γενάρη 2025 και περιλαμβάνει τους τομείς της άμυνας, της Ενέργειας (συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής), των μεταφορών (Διάδρομος Βορρά - Νότου), τη γεωργία και την οικονομία. Επίσης υπήρξε επιπρόσθετη αμυντική συμφωνία τον Φλεβάρη του 2026 για την προμήθεια ρωσικών φορητών εκτοξευτών Verba και 2.500 πυραύλους 9M336. Στις αρχές του 2026, το Ιράν παρέλαβε επίσης έξι επιθετικά ελικόπτερα Mi-28, ενώ εκκρεμεί η παράδοση μαχητικών Su-35.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Middle East Monitor στις 26 Γενάρη 2026, υπογράφτηκε από το Ιράν, τη Ρωσία και την Κίνα το λεγόμενο ολοκληρωμένο στρατηγικό σύμφωνο που περιλαμβάνει τους τομείς της ενεργειακής συνεργασίας (περιλαμβανομένης και της πυρηνικής), συντονισμό στον τομέα της άμυνας, που όπως δηλώνεται αποτελεί «δέσμευση για αμοιβαίο σεβασμό, στήριξη της κυριαρχίας και ανεξαρτησίας και ένα διεθνές σύστημα που βασίζεται σε κανόνες και απορρίπτει τον μονομερή εξαναγκασμό». Περιλαμβάνει διπλωματικό συντονισμό για τη διαμόρφωση κοινών θέσεων εντός του ΟΗΕ, ενισχυμένη οικονομική και ενεργειακή συνεργασία, ανάπτυξη μηχανισμών για την αντιμετώπιση των κυρώσεων και επέκταση της στρατιωτικο-τεχνικής συνεργασίας και των κοινών ασκήσεων. Εντάσσεται στον λεγόμενο «πολυπολικό κόσμο», για να δηλώνεται η αντίθεση με την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ, αλλά πρόκειται για δήλωση των προθέσεων των αστικών τάξεων των τριών χωρών να αντιμετωπίσουν από κοινού προκλήσεις με ανταγωνιστές στο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι δεν προβλέπεται τουλάχιστον στα επίσημα κείμενα κάποιου είδους δέσμευση για στρατιωτική συνδρομή σε περίπτωση επίθεσης εναντίον κάποιας από τις τρεις χώρες.

Αυτό που έχει κεντρικό ρόλο στο σύμφωνο είναι η ενιαία στάση κατά της επανατοποθέτησης κυρώσεων που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και απορρίπτονται επίσης οι όποιες ευρωπαϊκές προσπάθειες ενεργοποίησης των κυρώσεων.

Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη»