του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.
Η ελληνική Προεδρία του 2027 έχει την ευκαιρία να μετατρέψει το Καστελόριζο από γεωγραφικό προνόμιο, σε ευρωπαϊκό εργαλείο ασφάλειας. Μια άτυπη υπουργική σύνοδος εν πλω των Υπουργών Εξωτερικών ή Άμυνας, με υποδομές που μπορεί να προσφέρει και η εφοπλιστική κοινότητα, θα φέρει άμεσες διπλωματικές λύσεις και συνεχή ευρωπαϊκή παρουσία στην περιοχή.
Φαντάζομαι τους υπουργούς Εξωτερικών ή Άμυνας της Ευρώπης, όχι σε μια βαρετή αίθουσα των Βρυξελλών με τα ίδια ακουστικά, αλλά σε ένα πλοίο αγκυροβολημένο στα νερά του Καστελόριζου, αφού πρώτα πέρασαν από τη Ρόδο. Δεν θα ήταν απλώς όμορφη εικόνα για τις κάμερες. Θα ήταν ξεκάθαρο μήνυμα ότι εδώ πραγματικά κρίνεται η ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η Προεδρία του Συμβουλίου δεν είναι ένα εθιμικό καθήκον, αλλά αποτελεί τη στιγμή που μια χώρα κρατά το τιμόνι και αποφασίζει τι θα θέσει στο προσκήνιο. Κι εμείς έχουμε κάτι που κανένας άλλος στην Ε.Ε. δεν έχει. Έχουμε την θάλασσα, τη ναυτική παράδοση, τη γεωγραφία, που μιλάει από μόνη της, και μια ναυτιλιακή κοινότητα έτοιμη να στηρίξει μεγάλα εγχειρήματα.
Γιατί λοιπόν να κάνουμε τη συζήτηση για τη θαλάσσια ασφάλεια πίσω σε μια αίθουσα με μοκέτα, όταν μπορούμε να τη φέρουμε εκεί που ανήκει δηλαδή στη θάλασσα! Το αίτημα δεν είναι τυχαίο. Δεν μιλάω για εντυπωσιασμούς, αλλά για απάντηση σε όσα συμβαίνουν ήδη. Τον Αύγουστο του 2026 η Άγκυρα ανακήρυξε «εθνικά θαλάσσια πάρκα» με όρια που αγγίζουν την ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το περιβαλλοντικό κάλυμμα δεν πρέπει να μας ξεγελάει, γιατί εδώ πρόκειται για μετατροπή χαρτών σε διοικητικά τετελεσμένα. Αν η απάντησή μας παραμείνει μόνο σε μια ανακοίνωση και ένα διάβημα, τότε θα συνεχίσουμε να τρέχουμε πίσω από τα γεγονότα. Αντίθετα, μια σύνοδος στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου μετατρέπει το σημείο αμφισβήτησης σε σημείο ευρωπαϊκής παρουσίας, και αυτό παράγει πρακτικό αποτρεπτικό αποτέλεσμα.
Δεν χρειάζεται να κρυβόμαστε, ότι όλα τα χρόνια συχνά αντιδρούμε μετά τα τετελεσμένα και δεν αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες. Περιμένουμε το διάταγμα να εκδοθεί και μετά κάνουμε παρατηρήσεις. Αυτή η παθητικότητα κοστίζει. Η Προεδρία του 2027 μπορεί να αλλάξει αυτή τη νοοτροπία. Να μην τρέχουμε πια πίσω από τα γεγονότα αλλά να διαμορφώνουμε το πλαίσιο της συζήτησης, να μετατρέπουμε το ελληνικό πρόβλημα σε ευρωπαϊκή υπόθεση.
Η ιδέα είναι απλή και ρεαλιστική. Μια άτυπη υπουργική σύνοδος άμυνας ή εξωτερικών εν πλω, γύρω από το Καστελόριζο. Η Ρόδος ως σημείο άφιξης και αναχώρησης, το πλοίο ως χώρος εργασίας , πλήρως εξοπλισμένο με ασφαλείς επικοινωνίες, κλειστό πρόγραμμα και ουσιαστικές διμερείς συναντήσεις. Δεν είναι κρουαζιέρα αλλά είναι διπλωματική ενέργεια, σε ένα περιβάλλον που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Η Ευρώπη συζητά για την ασφάλειά της εκεί που αυτή διαμορφώνεται στην πράξη!
Τα οφέλη είναι απτά. Σε κλειστές, προστατευμένες συνθήκες παίρνονται γρηγορότερες αποφάσεις. Δημιουργούνται ουσιαστικές επαφές μεταξύ κρατών, που έχουν κοινό συμφέρον στη θαλάσσια ασφάλεια και στην ενεργειακή προστασία. Και δείχνουμε, χωρίς φανφάρες, ότι η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα και οι δικές μας υποδομές μπορούν να στηρίξουν απαιτητικά εγχειρήματα. Το ίδιο το πλοίο μπορεί να προκύψει ως προσφορά της εφοπλιστικής μας κοινότητας. Μια τέτοια κίνηση δεν θα ήταν απλώς χορηγία, αλλά θα σήμαινε ότι η ιδιωτική ναυτιλία συμπορεύεται με την εθνική διπλωματία, χωρίς κόστος για τον φορολογούμενο, και με ισχυρό συμβολισμό ενότητας.
Φυσικά, μια σύνοδος εν πλω απαιτεί ασφάλεια, αξιόπιστες επικοινωνίες, συντονισμό με Ένοπλες Δυνάμεις και Λιμενικό, σχέδια για κακοκαιρία και υγειονομική κάλυψη. Όλα αυτά είναι οργάνωση και όλα λύνονται αν υπάρξει βούληση και σχέδιο. Έχουμε αποδείξει ότι είμαστε ικανοί για τα δυσκολότερα εγχειρήματα. Όμως ο πραγματικός κίνδυνος είναι πολιτικός, αν το εγχείρημα παρουσιαστεί ως μονομερής μοχλός ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, θα χάσει την ευρωπαϊκή του νομιμοποίηση. Κανείς εταίρος δεν θέλει να συρθεί σε διμερή διαμάχη μέσω μιας υπουργικής συνάντησης. Γι’ αυτό η προσέγγιση πρέπει να είναι σαφής από την αρχή. Ευρωπαϊκή ατζέντα, κοινά συμφέροντα, θέματα που αφορούν όλους, όπως η προστασία υποθαλάσσιων υποδομών, στρατηγική αυτονομία της Ε.Ε., σχέσεις Ε.Ε.-ΝΑΤΟ και γενικά θέματα που τόσο το ΥΠΕΞ, όσο και το ΥΠΕΘΑ γνωρίζουν πολύ καλύτερα από εμάς!
Πρέπει να αντιληφθούμε ότι νίκη δεν θα είναι να φωνάξουμε «η Τουρκία κάνει λάθος». Η νίκη θα είναι να πείσουμε τους εταίρους ότι τα ελληνικά συμφέροντα είναι ευρωπαϊκά συμφέροντα. Να μετατρέψουμε την παρουσία της Ευρώπης εκεί σε συνηθισμένο, αναμενόμενο γεγονός και έτσι να αποδυναμώσουμε τη δυνατότητα δημιουργίας «γκρίζων ζωνών» με πράξεις που μοιάζουν με τετελεσμένα.
Στο τέλος, δεν χρειάζομαι να σας πλασάρω μια όμορφη εικόνα. Θέλω να μείνουμε με το ουσιαστικό και αυτό είναι να γίνει το 2027 μια κρίσιμη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας, και από εκεί να προκύψουν συγκεκριμένα βήματα, όχι απλώς κοινά ανακοινωθέντα. Ένα πλοίο στα νερά του Καστελόριζου, με υπουργούς που φτάνουν μέσω Ρόδου, μπορεί να γίνει σύμβολο μιας διπλωματίας πρακτικής και αποφασιστικής. Μια Ελλάδα που δεν ζητάει απλώς από την Ευρώπη να κοιτάξει την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά την καλεί να δει με τα δικά της μάτια και να αναλάβει τις ευθύνες που της αναλογούν.
Φαντάζομαι τους υπουργούς Εξωτερικών ή Άμυνας της Ευρώπης, όχι σε μια βαρετή αίθουσα των Βρυξελλών με τα ίδια ακουστικά, αλλά σε ένα πλοίο αγκυροβολημένο στα νερά του Καστελόριζου, αφού πρώτα πέρασαν από τη Ρόδο. Δεν θα ήταν απλώς όμορφη εικόνα για τις κάμερες. Θα ήταν ξεκάθαρο μήνυμα ότι εδώ πραγματικά κρίνεται η ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η Προεδρία του Συμβουλίου δεν είναι ένα εθιμικό καθήκον, αλλά αποτελεί τη στιγμή που μια χώρα κρατά το τιμόνι και αποφασίζει τι θα θέσει στο προσκήνιο. Κι εμείς έχουμε κάτι που κανένας άλλος στην Ε.Ε. δεν έχει. Έχουμε την θάλασσα, τη ναυτική παράδοση, τη γεωγραφία, που μιλάει από μόνη της, και μια ναυτιλιακή κοινότητα έτοιμη να στηρίξει μεγάλα εγχειρήματα.
Γιατί λοιπόν να κάνουμε τη συζήτηση για τη θαλάσσια ασφάλεια πίσω σε μια αίθουσα με μοκέτα, όταν μπορούμε να τη φέρουμε εκεί που ανήκει δηλαδή στη θάλασσα! Το αίτημα δεν είναι τυχαίο. Δεν μιλάω για εντυπωσιασμούς, αλλά για απάντηση σε όσα συμβαίνουν ήδη. Τον Αύγουστο του 2026 η Άγκυρα ανακήρυξε «εθνικά θαλάσσια πάρκα» με όρια που αγγίζουν την ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το περιβαλλοντικό κάλυμμα δεν πρέπει να μας ξεγελάει, γιατί εδώ πρόκειται για μετατροπή χαρτών σε διοικητικά τετελεσμένα. Αν η απάντησή μας παραμείνει μόνο σε μια ανακοίνωση και ένα διάβημα, τότε θα συνεχίσουμε να τρέχουμε πίσω από τα γεγονότα. Αντίθετα, μια σύνοδος στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου μετατρέπει το σημείο αμφισβήτησης σε σημείο ευρωπαϊκής παρουσίας, και αυτό παράγει πρακτικό αποτρεπτικό αποτέλεσμα.
Δεν χρειάζεται να κρυβόμαστε, ότι όλα τα χρόνια συχνά αντιδρούμε μετά τα τετελεσμένα και δεν αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες. Περιμένουμε το διάταγμα να εκδοθεί και μετά κάνουμε παρατηρήσεις. Αυτή η παθητικότητα κοστίζει. Η Προεδρία του 2027 μπορεί να αλλάξει αυτή τη νοοτροπία. Να μην τρέχουμε πια πίσω από τα γεγονότα αλλά να διαμορφώνουμε το πλαίσιο της συζήτησης, να μετατρέπουμε το ελληνικό πρόβλημα σε ευρωπαϊκή υπόθεση.
Η ιδέα είναι απλή και ρεαλιστική. Μια άτυπη υπουργική σύνοδος άμυνας ή εξωτερικών εν πλω, γύρω από το Καστελόριζο. Η Ρόδος ως σημείο άφιξης και αναχώρησης, το πλοίο ως χώρος εργασίας , πλήρως εξοπλισμένο με ασφαλείς επικοινωνίες, κλειστό πρόγραμμα και ουσιαστικές διμερείς συναντήσεις. Δεν είναι κρουαζιέρα αλλά είναι διπλωματική ενέργεια, σε ένα περιβάλλον που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Η Ευρώπη συζητά για την ασφάλειά της εκεί που αυτή διαμορφώνεται στην πράξη!
Τα οφέλη είναι απτά. Σε κλειστές, προστατευμένες συνθήκες παίρνονται γρηγορότερες αποφάσεις. Δημιουργούνται ουσιαστικές επαφές μεταξύ κρατών, που έχουν κοινό συμφέρον στη θαλάσσια ασφάλεια και στην ενεργειακή προστασία. Και δείχνουμε, χωρίς φανφάρες, ότι η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα και οι δικές μας υποδομές μπορούν να στηρίξουν απαιτητικά εγχειρήματα. Το ίδιο το πλοίο μπορεί να προκύψει ως προσφορά της εφοπλιστικής μας κοινότητας. Μια τέτοια κίνηση δεν θα ήταν απλώς χορηγία, αλλά θα σήμαινε ότι η ιδιωτική ναυτιλία συμπορεύεται με την εθνική διπλωματία, χωρίς κόστος για τον φορολογούμενο, και με ισχυρό συμβολισμό ενότητας.
Φυσικά, μια σύνοδος εν πλω απαιτεί ασφάλεια, αξιόπιστες επικοινωνίες, συντονισμό με Ένοπλες Δυνάμεις και Λιμενικό, σχέδια για κακοκαιρία και υγειονομική κάλυψη. Όλα αυτά είναι οργάνωση και όλα λύνονται αν υπάρξει βούληση και σχέδιο. Έχουμε αποδείξει ότι είμαστε ικανοί για τα δυσκολότερα εγχειρήματα. Όμως ο πραγματικός κίνδυνος είναι πολιτικός, αν το εγχείρημα παρουσιαστεί ως μονομερής μοχλός ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, θα χάσει την ευρωπαϊκή του νομιμοποίηση. Κανείς εταίρος δεν θέλει να συρθεί σε διμερή διαμάχη μέσω μιας υπουργικής συνάντησης. Γι’ αυτό η προσέγγιση πρέπει να είναι σαφής από την αρχή. Ευρωπαϊκή ατζέντα, κοινά συμφέροντα, θέματα που αφορούν όλους, όπως η προστασία υποθαλάσσιων υποδομών, στρατηγική αυτονομία της Ε.Ε., σχέσεις Ε.Ε.-ΝΑΤΟ και γενικά θέματα που τόσο το ΥΠΕΞ, όσο και το ΥΠΕΘΑ γνωρίζουν πολύ καλύτερα από εμάς!
Πρέπει να αντιληφθούμε ότι νίκη δεν θα είναι να φωνάξουμε «η Τουρκία κάνει λάθος». Η νίκη θα είναι να πείσουμε τους εταίρους ότι τα ελληνικά συμφέροντα είναι ευρωπαϊκά συμφέροντα. Να μετατρέψουμε την παρουσία της Ευρώπης εκεί σε συνηθισμένο, αναμενόμενο γεγονός και έτσι να αποδυναμώσουμε τη δυνατότητα δημιουργίας «γκρίζων ζωνών» με πράξεις που μοιάζουν με τετελεσμένα.
Στο τέλος, δεν χρειάζομαι να σας πλασάρω μια όμορφη εικόνα. Θέλω να μείνουμε με το ουσιαστικό και αυτό είναι να γίνει το 2027 μια κρίσιμη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας, και από εκεί να προκύψουν συγκεκριμένα βήματα, όχι απλώς κοινά ανακοινωθέντα. Ένα πλοίο στα νερά του Καστελόριζου, με υπουργούς που φτάνουν μέσω Ρόδου, μπορεί να γίνει σύμβολο μιας διπλωματίας πρακτικής και αποφασιστικής. Μια Ελλάδα που δεν ζητάει απλώς από την Ευρώπη να κοιτάξει την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά την καλεί να δει με τα δικά της μάτια και να αναλάβει τις ευθύνες που της αναλογούν.
Αχιλλεύς Ταουξής
Ο Αχιλλέας Ταουξής είναι Υποστράτηγος ε.α. του Ελληνικού Στρατού, με πολυετή εμπειρία στους τομείς της αμυντικής πολιτικής, της στρατηγικής και των διεθνών σχέσεων. Έχει διατελέσει Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Πολιτικής Εθνικής Άμυνας και Διεθνών Σχέσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, καθώς και Διευθυντής της ελληνικής Προεδρίας της Συντονιστικής Επιτροπής της Διαβαλκανικής Υπουργικής Άμυνας (SEDM-CC/PMSC). Το 2023, ως στέλεχος του ΓΕΕΘΑ, διηύθυνε τη Γραμματεία Συντονισμού Διασκέψεων Διεθνών Οργανισμών και εκπροσώπησε τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ στην έναρξη του NATO Training Technology Conference στην Αθήνα. Έχει επίσης συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες για τη διεθνή ασφάλεια, το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Οι απόψεις των διαχειριστών μπορεί να μην συμπίπτουν με τα άρθρα.
Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του χωρίς να τις υιοθετούμε.
Κακόβουλα σχόλια αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
Η ευθύνη των σχολίων βαρύνει νομικά τους σχολιαστές και η ταυτότητα τους είναι γνωστή μόνο στην Google.
Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
Ενδιαφέροντα σχόλια σε όλα τα μέσα μας μπορεί να γίνουν αναρτήσεις.
Περισσότερα στους όρους χρήσης.